Widget Image
Widget Image
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit, sed diam nonummy nibh euismod tincidunt ut laoreet dolore magna aliquam erat volutpat. Ut wisi enim

Εγγραφείτε στο Newsletter μας

Για να διαβάζετε πρώτοι όλα τα άρθρα του blog μας!

Project νηπιαγωγείου: «Τα συναισθήματα και οι τρόποι διαχείρισής τους»

Της Μαρίας Τσιμπίδη και της Βαλεντίνης Βασδάνη (Νηπιαγωγοί)

Όπως πάντα, η καθημερινή «ρουτίνα» μας στο νηπιαγωγείο αποτελείται από τις συζητήσεις στον «κύκλο» μας, τις οργανωμένες, και μη, δραστηριότητές-εργασίες σε μορφή παιχνιδιού και το ελεύθερο παιχνίδι στον κήπο. Ταυτόχρονα, μέσα από αυτήν τη διαδικασία αναδύονται τα ενδιαφέροντα των παιδιών, τα οποία και μας οδήγησαν στο πρώτο μας project που θα σας παρουσιάσω παρακάτω.

Με αφορμή ένα τραγούδι…

Μια μέρα στον «κύκλο» που ακούσαμε το τραγούδι «Καλημέρα τι κάνεις» του Γ. Πάριου, ένα φίλος μας εξέφρασε ότι αισθάνεται λυπημένος κάθε φορά που το ακούει. Αμέσως τα λόγια αυτά προξένησαν το ενδιαφέρον των παιδιών και δημιουργήθηκε  το ερώτημα: «Γιατί νιώθει έτσι αφού είναι ένα τραγούδι που μας λέει καλημέρα»!  Παίρνοντας λοιπόν τις συζητήσεις και το ενδιαφέρον τους για το θέμα αυτό σαν αφορμή αρχίσαμε να συζητάμε, να επεξεργαζόμαστε και να αναλύουμε τα Συναισθήματα.

Το πρώτο μας project ήταν για φέτος: «Τα συναισθήματα και οι τρόποι διαχείρισής τους». Ένα ιστόγραμμα που θα μας βοηθούσε στον προγραμματισμό της έρευνάς μας για τα συναισθήματα, ακολούθησε καταιγισμός ιδεών και καταγραφή απαντήσεων των παιδιών πάνω στα ερωτήματα:

«Τι είναι τα συναισθήματα; Ποια είναι; Έχουμε όλοι τα ίδια; Πώς μπορούμε να τα αναγνωρίσουμε; Και τι θέλουμε να μάθουμε γι’ αυτά;», ανακαλώντας συνειρμικά τις προϋπάρχουσες γνώσεις τους. Μέσα από αυτήν τη συμμετοχική διαδικασία διαμορφώθηκαν και οι κύριοι εκπαιδευτικοί στόχοι του project μας, που ήταν τα παιδιά να μάθουν να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους ερμηνεύοντας τις σωματικές τους ενδείξεις και τις ενδείξεις των περιστάσεων, να αναγνωρίζουν τα συναισθήματα των άλλων, αποκτώντας ενσυναίσθηση και να μάθουν να εφαρμόζουν τρόπους διαχείρισης των συναισθημάτων τους.

Τα συναισθήματα αρχίζουν από το σώμα

Αφού επεξεργαστήκαμε το ερώτημα πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι, για να καταλάβουμε τι αισθανόμαστε εμείς ή οι γύρω μα,ς σημαντικό ρόλο παίζουν οι σωματικές ενδείξεις. Επομένως, θελήσαμε πρώτα να αποκτήσουμε κάποιες βασικές γνώσεις που αφορούν το σώμα μας.

Αρχικά, έγινε συζήτηση για το σώμα μας και τα μέλη του. Έχοντας σαν εποπτικό υλικό παιδικές εγκυκλοπαίδειες, παρατηρήσαμε διάφορα σώματα, είδαμε διαφορές μεταξύ τους και κάναμε διαχωρισμό του φύλου (αγόρι- κορίτσι). Αφού μιλήσαμε για τα μέλη του σώματος και την ονομασία τους, ένα παιδί ξάπλωσε σε ένα χαρτί του μέτρου, σχεδιάσαμε το περίγραμμά του και τοποθέτησαν σωστά εικόνες που έδειχναν διάφορα μέρη του σώματος πάνω στο αντίστοιχο σημείο του σώματος που ήταν σχεδιασμένο στο χαρτί.

Στη συνέχεια, τοποθετήθηκε στην τάξη μας ένα ανθρώπινο ομοίωμα που προκάλεσε τις εντυπώσεις! Τα παιδιά, παρατηρώντας και αγγίζοντας τα εσωτερικά όργανα του ομοιώματος, εξέφρασαν την επιθυμία τους να μάθουν γι’ αυτά!  Έτσι, λοιπόν, έγινε αναφορά στα εσωτερικά όργανα του ανθρώπινου σώματος και στη λειτουργία τους. Παίξαμε διάφορα παιχνίδια. Χαρακτηριστικά, στην προσπάθειά μας να κατανοήσουμε τη λειτουργία των πνευμόνων μας, χωριστήκαν σε ομάδες και φυσούσαμε μέσα από τα  καλαμάκια τα πομ-πομ.

Τέλος, με αφορμή ένα παραμύθι που έφερε ένας φίλος μας στην τάξη «Η Ζαχαρούλα και ο Σοκολάκης» συζητήσαμε για την υγιεινή των δοντιών μας,  αλλά και γενικότερα του σώματός μας. Ακολούθησε η δραματοποίηση του παραμυθιού, η οποία μας έκανε να γελάσουμε πολύ και παράλληλα να μάθουμε για την υγιεινή μας!

Η χαρά

Το πρώτο συναίσθημα με το οποίο ασχοληθήκαμε, ήταν το συναίσθημα της χαράς. Ένα συναίσθημα πολύ οικείο και γνώριμο στα παιδιά. Συζητήσαμε για το τι είναι η χαρά και για το πώς αντιλαμβανόμαστε αν ένας άνθρωπος είναι χαρούμενος. Εντοπίσαμε εικόνες χαρούμενων προσώπων και καταλήξαμε στο ότι όταν κάποιος νιώθει χαρά, τα χείλη του δημιουργούν μία καμπύλη η οποία «κοιτάει» προς τα κάτω, τα μάτια του λάμπουν και είναι ελαφρώς κλειστά. Κλήθηκαν έτσι τα παιδιά να σχεδιάσουν στον πίνακα καμπύλες, που «κοιτάνε» προς τα κάτω, για εξάσκηση λεπτής κινητικότητας και, ύστερα, να σχεδιάσουν σε χαρτόνι ένα χαρούμενο πρόσωπο, σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά που ειπώθηκαν προηγουμένως.

Έπειτα από μία συζήτηση που κάναμε με τα παιδιά, για το ποια χρώματα μας φτιάχνουν τη διάθεση και βλέποντάς τα μας κάνουν ίσως λίγο πιο χαρούμενους, κατασκευάσαμε το «Χαρούμενο Παλαμολίβαδο». Δημιουργήσαμε ένα λιβάδι τοποθετώντας την παλάμη μας στα χρώματα που επιλέξαμε (κίτρινο, φούξια, πράσινο, μπλε) και αφήσαμε το αποτύπωμα της στο χαρτόνι, απεικονίζοντας με αυτό τον τρόπο τα λουλούδια του λιβαδιού.

Ακολούθησε η φωνολογική ενημερότητα της λέξης «Χαρά». Είπαμε από ποια φωνούλα αρχίζει και σκεφτήκαμε άλλες λεξούλες που αρχίζουν με την ίδια φωνούλα που αρχίζει και η λέξη «Χαρά», προκειμένου να συνειδητοποιήσουν σταδιακά το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας. Συνεχίσαμε με την απαρίθμηση των συλλαβών και σειροθέτηση των γραμμάτων της λέξης. Αφού θέσαμε τα γράμματα στη σωστή σειρά, τα παιδιά κλήθηκαν να κολλήσουν πάνω στις γραμμές των γραμμάτων φασόλια.

Έπειτα, παρατηρήσαμε, αναλύσαμε και προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε τον πίνακα ζωγραφικής του Ιακωβίδη «Παιδική Συναυλία». Αξιοσημείωτο ήταν το πόσο παρατηρητικά ήταν τα περισσότερα παιδιά και με τι λεπτομέρειες αποτύπωσαν τον πίνακα! Η συζήτηση που άνοιξε κατά την ανάλυση του πίνακα πάνω στο γιατί τα παιδιά που κάνουν τη συναυλία νιώθουν χαρά, μας οδήγησε στο να παραθέσουμε και τους δικούς μας προσωπικούς λόγους χαράς. Οι απαντήσεις τους έδειξαν ότι από μικρά πράγματα και στιγμές μπορούμε να αισθανθούμε χαρούμενοι!

Ατάκες παιδιών: Είμαι χαρούμενος όταν πηγαίνω βόλτα με το σκύλο μου (Αλέξης)/ Όταν τρώω παγωτό φράουλα (Στεργιάνα) / Όταν μου δίνουν δώρο στέκα με καρδιά (Μάιρα)/ Όταν πηγαίνω με την μαμά και τον μπαμπά στην θάλασσα» (Λυδία).

Υστερα, σκεφτήκαμε τρόπους που μπορούμε να κάνουμε χαρούμενο τον άλλον, και συγκεκριμένα, λόγω Παγκόσμιας Ημέρας, τη γιαγιά και τον παππού. Ακούστηκαν όμορφες απαντήσεις, όπως να δώσουμε αγκαλιά, φιλί, δώρο, μια ζωγραφιά. Έτσι, κατασκευάσαμε μια κάρτα με σκοπό να τους κάνουμε χαρούμενους.

Με αφόρμηση την Παγκόσμια Ημέρα των ζώων συζητήσαμε για το αν έχουν  συναισθήματα τα ζώα και πώς τα δείχνουν. Εν συνεχεία, δόθηκε ένα μόνο μέρος του ζώου (πχ. το κεφάλι) και τα παιδιά έπρεπε να σχεδιάσουν με μολύβι τη συνέχεια του ζώου και του περιβάλλοντος που το πλαισιώνει σύμφωνα με το πώς μπορεί να νιώθει, αναπτύσσοντας, μεταξύ των άλλων τη δημιουργική τους σκέψη! Οι ιδέες των παιδιών ήταν ευφάνταστες.

Σαν τρόπο εκτόνωσης της χαράς μας, βάλαμε χαρούμενη κλασική μουσική και χορέψαμε τον Χορό της Χαράς, ως μουσικοκινητική δραστηριότητα. Όταν σταματούσε η μουσική έπρεπε να μείνουμε ακίνητοι παίρνοντας πόζες που δήλωναν ότι είμαστε χαρούμενοι.

Τέλος, συνθέσαμε το δικό μας βιβλίο Χαράς, ο τίτλος του οποίου ήταν «Χαίρομαι όταν…». Μέσα σε αυτό εντάξαμε ζωγραφιές μας που απεικονίζουν αυτό που μας κάνει να νιώθουμε χαρά. Πολύ μας ενθουσίασε το αποτέλεσμα και μάλιστα ένα παιδί είπε: «Είναι τέλειο το βιβλίο μας»!

Ολοκληρώνοντας τις δραστηριότητες για το συναίσθημα της χαράς, παρατηρήθηκε ότι τα παιδιά έφεραν εις πέρας όλες τις δραστηριότητες χωρίς να παραπονεθούν ότι κάτι τους δυσκόλευε. Μέσα από τις δραστηριότητες αυτές, παράλληλα με τους γενικούς στόχους του Project, καλλιεργήσαμε και τη λεπτή και αδρή κινητικότητα μας, το γραπτό και προφορικό λόγο, τα μαθηματικά (απαρίθμηση, αντιστοιχίσεις, σειροθέτηση) και αναπτύξαμε την ομαδοσυνεργατικότητα μας.

Η λύπη

Τα συναισθήματα μπορούν να αλλάξουν από τη μια στιγμή στην άλλη και από εκεί που κάποιος είναι χαρούμενος μπορεί για κάποιον λόγο να νιώσει λυπημένος. Ως εκ τούτου, περάσαμε στην απέναντι όχθη του συναισθήματος της χαράς, που είναι η «Λύπη».

Το έναυσμα για περαιτέρω συζήτηση πάνω στη λύπη έδωσε η ανάγνωση του  βιβλίου «Η Λυπημένη Ζέβρα». Είπαμε ότι όταν κάποιος νιώθει λύπη τα χείλη του δημιουργούν μία καμπύλη η οποία «κοιτάει» προς τα πάνω, τα μάτια του συνήθως είναι υγρά από τα δάκρυα και οι ώμοι κατεβασμένοι. Έπειτα, σχεδιάσαμε καμπύλες, που «κοιτάνε» προς τα πάνω. Στη συνέχεια, πήγαμε στο forest και συνεργαστήκαμε συλλέγοντας υλικό, με σκοπό την ομαδική δημιουργία ενός λυπημένου προσώπου στο φωτεινό τραπέζι, με βάση τα χαρακτηριστικά που προαναφέρθηκαν. Ατάκα παιδιού: Να το ονομάσουμε «ο Μόνος», γιατί είναι μόνος του και νιώθει λυπημένος (Στέλιος).

Έπειτα, ως επέκταση της προηγούμενης δραστηριότητας, κάναμε ατομική κατασκευή λυπημένου προσώπου σε χαρτόνι με φυσικά υλικά και αφού ακολούθησε η φωνολογική επίγνωση της λέξης «Λύπη» και  η απαρίθμηση συλλαβών της, πάνω ακριβώς από την κατασκευή του προσώπου,  πλάσαμε με πλαστελίνη τα γράμματα της λύπης και τα κολλήσαμε πάνω στο αντίστοιχο γράμμα της λέξης «Λύπη» που αναγραφόταν στο χαρτόνι.

Συνεχίσαμε με δραματοποίηση του παραμυθιού «Η Λυπημένη Ζέβρα», αφού πρώτα μοιράσαμε ρόλους και ζωγραφίσαμε τα σκηνικά, ενθαρρύνοντάς τα με αυτή τη διαδικασία να εκφράζονται μέσα από το δραματικό παιχνίδι και να αναπτύσσουν τη δημιουργικότητά τους.

Έπειτα, ήρθε στην τάξη γονιός και διάβασε το παραμύθι «Τσίκο, το σκυλάκι που δεν μπορούσε να κουνήσει την ουρά του». Κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης παρέμενε αμείωτο το ενδιαφέρον τους. Συζητήσαμε για το αν είναι καλό να αισθανόμαστε λύπη και είπε χαρακτηριστικά ο Αλέξανδρος ότι αν δεν υπάρχει αυτό το συναίσθημα δεν θα μπορούσαμε να περπατήσουμε και να ζήσουμε και αν δεν υπήρχαν τα δάκρυα δεν θα υπήρχε το συναίσθημα «Λύπη». Μιλήσαμε γι’ αυτό που μας κάνει να στεναχωριόμαστε και το ζωγραφίσαμε. Ατάκα παιδιού: Στεναχωριέμαι όταν φεύγει η μαμά μου και πάει στη δουλειά (Αναστάσης).

Ακόμη, με αφορμή το φθινόπωρο, αναφερθήκαμε στα φθινοπωρινά φρούτα και αποτυπώσαμε την εποχή που μας θυμίζει λύπη με στάμπες από φθινοπωρινά φρούτα. Εντυπωσιακός ήταν ο διάλογος που δημιουργήθηκε μεταξύ των παιδιών και η παράθεση διαφορετικών απόψεων πάνω στο θέμα αυτό, χρησιμοποιώντας στοιχειώδη επιχειρηματολογία. Χαρακτηριστικά ένα παιδί είπε ότι η βροχή του φθινοπώρου του θυμίζει τη λύπη γιατί δεν μπορεί να παίξει στην παιδική χαρά, ενώ, αντίθετα, ένα άλλο εξέφρασε την άποψη ότι η βροχή το χαροποιεί διότι παίζει με τη λάσπη που δημιουργείται. Μια άλλη εποχή που είπαν ότι τους θυμίζει λύπη ήταν ο χειμώνας γιατί κάνει κρύο.

Στο πλαίσιο του τρόπου διαχείρισης του συναισθήματος της Λύπης, είδαμε ένα βίντεο στο διαδραστικό πίνακα, ταυτίζοντας, συγχρόνως, τον υπολογιστή με μια μηχανή που βοηθάει τον άνθρωπο στην εργασία του. Το βίντεο που ήθελε να περάσει το μήνυμα στα παιδιά ότι ένας δημιουργικός τρόπος να αντιμετωπίζεις τα συναισθήματά σου είναι η ενασχόληση με την τέχνη, όπως ο χορός, η ζωγραφική, η μουσική  ή ένα μουσικό όργανο.

Έγινε ανάγνωση του παραμυθιού «Το σύννεφο που ξέσπασε σε κλάματα» και, κατόπιν συζητήσεως, καταλήξαμε στο ότι το κλάμα σε λογικό επίπεδο μας κάνει καλό, διότι με αυτόν τον τρόπο ξεσπάμε τη λύπη μας και δεν την κρατάμε μέσα μας.  Γίναμε, λοιπόν, κι εμείς σύννεφα που μάζευαν μέσα τους λύπη και γίνονταν όλο και περισσότερο μαύρα. Σκεφτήκαμε ότι για να μετατραπούμε πάλι σε άσπρα και έτσι να είμαστε χαρούμενοι, έπρεπε να ρίξουμε βροχή, να ξεσπάσουμε σε κλάματα. Ήταν μια ψυχοκινητική δραστηριότητα που ευχαρίστησε πολύ τα παιδιά και, ως επέκτασή της, κατασκευάσαμε το σύννεφο σε χαρτόνι και από κάτω του κολλήσαμε μια τεράστια διαφάνεια, πάνω στην οποία τα παιδιά έχυσαν τα χρώματα που παρίσταναν έτσι τη βροχή- κλάμα.

Ολοκληρώνοντας πάνω στο συναίσθημα «Λύπη», δόθηκε η ευκαιρία στα παιδιά να συμμετέχουν σε διαλόγους, να παίρνουν πρωτοβουλίες και, με αυτό τον τρόπο, να αναπτύξουν την αυτοεκτίμησή τους. Δούλεψαν τη λεπτή και αδρή κίνηση τους καθώς και τη φαντασία τους.

Ο φόβος

Το επόμενο συναίσθημα που αναδύθηκε ήταν ο φόβος, με αφόρμη το Halloween. Μετά την ανάγνωση του παραμυθιού «Το Φοβισμένο Ελεφαντάκι», συζητήσαμε  για το «Φόβο». Απαντήσαμε στο ερώτημα τι είναι ο φόβος και είπαμε ότι είναι όταν νιώθουμε πως κινδυνεύουμε. Επεκτείναμε τη συζήτησή μας στο αντίθετο του φόβου και απαντήσαμε στο ερώτημα τι σημαίνει νιώθω ασφάλεια. Ασφάλεια νιώθω, είπαμε, όταν δεν κινδυνεύω και βρίσκομαι πλάι σε ανθρώπους που ξέρω ότι με αγαπάνε. Έπειτα, σκεφτήκαμε πώς αντιδράει το πρόσωπο και το σώμα μας όταν φοβόμαστε. Αναφέραμε ότι γινόμαστε άσπροι από το φόβο μας, ότι χτυπάει γρήγορα η καρδιά μας και το στόμα μας δημιουργεί σχήμα κύκλου. Μέσα απ’ αυτήν τη συζήτηση τα παιδιά κατάφεραν να κατανοήσουν σε πρώτο στάδιο την έννοια του φόβου, να αναπτύξουν τον προφορικό τους λόγο και να εμπλουτίσουν το λεξιλόγιό τους.

Αφού παρατηρήσαμε τον εαυτό μας, θέλαμε να παρατηρήσουμε και το φίλο μας την ώρα που φοβάται. Γίναμε ζωγράφοι και του κάναμε ένα πορτρέτο, ενώ ο φίλος μας ήταν το μοντέλο που έπρεπε να μείνει ακίνητο με την έκφραση φόβου αποτυπωμένο στο πρόσωπο και το σώμα του. Έτσι, χωριστήκαμε σε ζευγάρια και μόλις τελειοποιήσαμε το πορτρέτο μας κάναμε ανταλλαγή ρόλων. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά δούλεψαν την παρατηρητικότητά τους και ανέπτυξαν την ικανότητα συνεργασίας.

Εν συνεχεία, δραματοποιήσαμε το παραμύθι στο κουκλοθέατρο, μαθαίνοντάς τα έτσι να εξοικειώνονται με τις τεχνικές του κουκλοθεάτρου και με το να παίζουν ρόλους μπροστά στους συμμαθητές τους.

Συζητήσαμε γι’ αυτό που μας κάνει να φοβόμαστε και το ζωγραφίσαμε. Ατάκες παιδιών: «Φοβάμαι το λιοντάρι (Αννέτα)»/ «Φοβάμαι όταν πάει να μου κάνει ένεση ο γιατρός (Νεκταρία)». Έπειτα, διατυπώθηκαν διάφορες ιδέες και συμβουλές από παιδιά με σκοπό τη διαχείριση του «Φόβου», όπως να χοροπηδήξεις, να ζωγραφίσεις αυτό που σε φοβίζει και να πετάξεις τη ζωγραφιά για να μην τη βλέπεις. Οι απαντήσεις των παιδιών ήταν γεμάτες δημιουργικότητα και μάλιστα πραγματοποιήθηκαν κάποιες από αυτές. Αναλυτικότερα, βάλαμε μουσική και χοροπηδήξαμε για να φύγουν οι φόβοι μας! Ζωγραφίσαμε ξανά τους φόβους μας και τις ανησυχίες μας και αφού τις πατήσαμε και τις τσαλακώσαμε, τις πετάξαμε ψηλά και μετά τις κλείσαμε σε ένα κουτί, το κουτί των ανησυχιών. Αυτές οι δραστηριότητες βοήθησαν στην ελεύθερη έκφραση των παιδιών και στην ανάπτυξη σωματικής τους δραστηριότητας.

Ακόμα, ζητήθηκε από τα παιδιά να σκεφτούν ότι είναι «χιονάνθρωποι». Έμειναν ακίνητοι με φοβισμένη έκφραση, σαν να ήταν παγωμένοι από το φόβο τους μέχρι που βγήκε ο «ήλιος» και άρχισαν να κινούνται πάλι με αργή κίνηση προς τα κάτω, να «λιώνουν». Όταν όλοι είχαν κατέβει κάτω, ξάπλωσαν, έγιναν «ποτάμι», που κινιόταν ελαφρώς από τη μια και από την άλλη μεριά. Η έκφρασή τους ήταν χαλαρή, χαρούμενη.

Έναυσμα για συζήτηση πάνω στα κακά όνειρα και το φόβο που προκαλείται από αυτά δόθηκε από τη διήγηση της ιστορίας ενός κοριτσιού που έβλεπε όνειρα, άλλοτε όνειρα που την έκαναν να νιώθει χαρούμενη και άλλοτε όνειρα που την έκαναν να νιώθει ανήσυχη. Μιλήσαμε για το τι είναι τα κακά όνειρα, μοιραστήκαμε τα κακά όνειρα με τους φίλους μας, τα ζωγραφίσαμε και έπειτα σκεφτήκαμε τι μπορούμε να κάνουμε για να τα αντιμετωπίσουμε. Χαρακτηριστικές ατάκες παιδιών: «Είδα έναν κακό άνθρωπο που με κυνηγούσε» (Σπύρος)/ «Είδα ότι πήγα στο σχολείο μια μέρα και μια μάγισσα είχε εξαφανίσει όλες τις τάξεις» (Μαρία- Χριστίνα)/ «Να φτιάξουμε μια φυλακή για τα όνειρα» (Δανάη).

Η τελευταία ιδέα αποτέλεσε αφορμή για την κατασκευή της ονειροπαγίδας. Για να φτιάξουμε το κυκλικό περίγραμμά της χρησιμοποιήσαμε σύρματα πίπας και, για τον εσωτερικό ιστό της, κλωστή. Όταν τους δόθηκε η κλωστή για να πλέξουν με τα χέρια τους τον ιστό της είχαν συγκεντρωθεί στο πώς θα περνούσαν την κλωστή τους από τα διάφορα σημεία. Τέλος, πέρασαν χάντρες αναπτύσσοντας τη λεπτή τους κινητικότητα.

Κατά τη διάρκεια της ενασχόλησής μας με το συναίσθημα του φόβου παρατηρήσαμε ότι τα παιδιά, μέσα από τις δραστηριότητες που κάναμε, εκφράστηκαν μέσω του προφορικού λόγου, της κίνησης, και της δραματοποίησης. Επιπλέον, έπαιρναν πρωτοβουλίες και σε αρκετές δράσεις έδιναν συμβουλές ο ένας στον άλλον, καλλιεργώντας με αυτό τον τρόπο και την ενσυναίσθησή τους.

Ο θυμός

Το τέταρτο συναίσθημα με το οποίο ασχοληθήκαμε ενδελεχώς, ήταν ο θυμός. Ένα συναίσθημα, που εμφανίζεται εύκολα, δύσκολα αναγνωρίζεται από τα παιδιά και ακόμα πιο δύσκολα μπορούν να το διαχειριστούν με έναν εποικοδομητικό τρόπο. Τα παιδιά κλήθηκαν να απαντήσουν στα ερωτήματα «τι είναι ο θυμός, πως καταλαβαίνουμε ότι είναι κάποιος θυμωμένος, τι μας θυμώνει, τι κάνουμε συνήθως όταν νιώθουμε θυμό, και πώς διαχειριζόμαστε το θυμό μας». Είπαμε ότι όταν θυμώνουμε γινόμαστε «κόκκινοι απ’ το θυμό μας», τα χείλη μας σχηματίζουν ζικ-ζακ γραμμή, η καρδιά χτυπάει γρήγορα και τα χέρια είναι σφιγμένα σε μορφή μπουνιάς. Σκεφτήκαμε, επίσης, αν είναι καλό να θυμώνουμε. Αρχικά, τα περισσότερα παιδιά είπαν «όχι δεν είναι, γιατί μας κάνει να μαλώνουμε»!

Ύστερα όμως από την ανάγνωση του παραμυθιού «Τα άτακτα ζιζάνια» που έφερε στην τάξη μια συμμαθήτριά μας, αναθεωρήσαμε και καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο συναίσθημα και στη συμπεριφορά με την οποία το εκδηλώνουμε. Αυτή η συμπεριφορά πολλές φορές δεν είναι καλή επιλογή. Στη συνέχεια, ζωγραφίσαμε την αγαπημένη μας σκηνή του παραμυθιού.

Έπειτα, παρουσιάστηκε στην τάξη η εργασία που εκπονήθηκε στο σπίτι και αφορούσε «τους λόγους που θυμώνουμε» και το «τι κάνουμε συνήθως όταν θυμώνουμε», μέσω της οποίας τα παιδιά παροτρύνθηκαν να περιγράψουν αυτό που έκαναν με τους γονείς τους, βελτιώνοντας, επίσης, τον προφορικό τους λόγο και αναπτύσσοντας την αυτοεκτίμησή τους.

Συμπεραίνοντας ότι ο λόγος που θυμώνουμε δεν είναι για όλους ο ίδιος, παίξαμε ένα μουσικοκινητικό παιχνίδι που ονομάζεται αλυσίδα θυμού. Σηκώθηκε ένα παιδί, είπε κάτι που το θυμώνει και όποιοι θύμωναν με τον ίδιο λόγο πιάστηκαν και έφτιαξαν μια αλυσίδα. Μετά σηκώθηκε ένα άλλο παιδί, είπε κάτι άλλο που τον θυμώνει και δημιουργήθηκαν με αυτόν τον τρόπο κι άλλες αλυσίδες. Ως επέκταση της δραστηριότητας, βάλαμε μουσική και όταν άκουγαν ένα λόγο θυμού χόρευε η αντίστοιχη αλυσίδα.

Σε μια συζήτηση την ώρα του πρωινού κύκλου, τα παιδιά μας ανέφεραν χρώματα που τους έφερναν στο μυαλό το συναίσθημα του θυμού. Μερικά από αυτά που μας είπαν ήταν το μπλε, το μωβ, το πράσινο, το κίτρινο, κ.ά. Στη συνέχεια, αποφασίσαμε να τα παγώσουμε και μετά να εκφράσουμε εικαστικά το θυμό μας με αυτά. Βάλαμε νερό και μπογιά σε παγοκυψέλες και αφού έγιναν χρωματιστά παγάκια, τα παιδιά ζωγράφισαν με αυτά το θυμό τους πάνω σε χαρτόνια. Οι αντιδράσεις των παιδιών κατά την εικαστική χρήση του πάγου μας έδειξαν τον ενθουσιασμό τους. Επιπλέον, είδαμε ότι είχαν συνδέσει το συναίσθημα του θυμού με τον πάγο- την πήξη, ενώ αντίθετα, το λιώσιμο του πάγου- την τήξη με την ηρεμία.

Ο θυμός όμως δεν συνδέεται μόνο με την πήξη και την τήξη. Παρομοιώσαμε την έκρηξη θυμού με την έκρηξη του ηφαιστείου. Γα να δουν πώς γίνεται η έκρηξη του ηφαιστείου, κάναμε ένα πείραμα. Τα υλικά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν σόδα, νερό και ξύδι. Ένα άλλο παιδί είπε, ωστόσο, ότι ο πύραυλος μοιάζει με το συναίσθημα του θυμού, διότι εκτοξεύεται σαν το θυμό ή ότι ο θυμός είναι σαν τα πυροτεχνήματα. Κάποιο άλλο είπε πως η φωτιά του θυμίζει το θυμό επειδή είναι κόκκινη. Σκεφτήκαμε τι υλικά χρειαζόμαστε για να κατασκευάσει ο καθένας αυτό που του θυμίζει το θυμό. Τόσο η διαδικασία όσο και το αποτέλεσμα εμπεριείχαν πολλή φαντασία!

Σε μια άλλη δραστηριότητα μάς για το συναίσθημα του θυμού, τα παιδιά ζωγράφισαν το θυμό τους πάνω σε μπαλόνια. Έπειτα, μεταφερθήκαμε στον κήπο και «πετάξαμε τους θυμούς μας». Στη συνέχεια, έσκασαν το θυμό- μπαλόνι τους. Τα παιδιά φάνηκε να ευχαριστήθηκαν πολύ αυτή την ψυχοκινητική δραστηριότητα. Οι εκφράσεις του προσώπου τους τόσο την ώρα της κίνησης με τον θυμό-μπαλόνι τους, όσο και την ώρα που τον έσκαγαν ήταν απολαυστικές.

Επιπλέον, σκεφτήκαμε πως είναι καλό να έχουμε στο μυαλό μας το φανάρι που συναντάμε στο δρόμο και να  ακολουθούμε τρία βήματα για να ηρεμήσουμε και να επιλύσουμε το πρόβλημα:

1ο βήμα: Πριν κάνουμε κάτι που δεν είναι σωστό ενώ είμαστε θυμωμένοι: Σκεπτόμενος το κόκκινο χρώμα του φαναριού, σταματάω,

2ο βήμα: Σκεπτόμενος το πορτοκαλί χρώμα του φαναριού, σκέφτομαι τι πρέπει να κάνω για να ηρεμήσω και να βρω τη λύση,

3ο βήμα: Σκεπτόμενος το πράσινο χρώμα του φαναριού, πράττω το σωστό. Έπειτα, κατασκευάσαμε το «Φανάρι Θυμού». Τα παιδιά πήραν το σχεδιασμένο φανάρι, το έκοψαν και έβαψαν μέσα στους κύκλους με τα χρώματα κόκκινο, πορτοκαλί, πράσινο. Αντίστοιχα σε κάθε χρώμα έγραψαν και τους αριθμούς 1, 2, 3 βλέποντας τους γραμμένους στον πίνακα.

Αξίζει να σημειωθεί επίσης, ότι σε όλη τη διάρκεια της επεξεργασίας των συναισθημάτων υπήρχε στην τάξη η γωνιά των συναισθημάτων, στην οποία τα παιδιά είχαν την ευκαιρία να εφαρμόσουν στην καθημερινότητά τους τεχνικές χαλάρωσης και διαχείρισης είτε του θυμού τους, είτε άλλων συναισθημάτων, γενικότερα. Στη γωνιά, επίσης, είναι μόνιμα τοποθετημένο ένα μαγνητόφωνο, ως τεχνική, μέσω του οποίου μπορούν να εκφράζουν αυτό που νιώθουν. Τα παιδιά φάνηκε να είναι ιδιαίτερα ενθουσιασμένα και πολλές είναι οι φορές που παίρνουν το θάρρος να μιλήσουν σε αυτό.

Στην πορεία των δραστηριοτήτων για το συναίσθημα του θυμού, αντιληφθήκαμε ότι αυτό το συναίσθημα απασχολεί τα παιδιά, σε μεγάλο βαθμό. Αποτέλεσε έκπληξη για το ενδιαφέρον τους για τις δραστηριότητες που διεξήχθησαν  αλλά και με πόση άνεση συνέδεαν το συναίσθημα του θυμού με αυτές. Μέσα από αυτές, τα παιδιά γνώρισαν καινούριες εικαστικές πρακτικές, εκφράστηκαν μέσω της δραματοποίησης και της κίνησης, κατανόησαν περισσότερο το συναίσθημα του θυμού και έμαθαν τρόπους αντιμετώπισης του, ενώ παράλληλα καλλιέργησαν και τις ικανότητες συνεργασίας.

Η αγάπη

Τελευταίο συναίσθημα με το οποίο ασχοληθήκαμε ήταν η αγάπη. Αρχικά, διαβάσαμε ένα παραμύθι που έφερε μια φίλη μας:  «Το δέντρο που έδινε». Η ανάγνωση του παραμυθιού πραγματοποιήθηκε στον κήπο, κάτω από ένα δέντρο και μας έδωσε το έναυσμα για περαιτέρω συζήτηση πάνω στο θέμα της αγάπης και για ανάπτυξη προφορικής επικοινωνίας. Συζητήσαμε για το τι είναι αγάπη. Ακούστηκαν ενδιαφέρουσες απαντήσεις από τα παιδιά, εμπνευσμένες από τις δικές τους προσωπικές εμπειρίες. (Μαρία-Χριστίνα: Να αγκαλιάζουμε, Στεργιάνα: να παίζω με τη μαμά και τον μπαμπά, Στέλιος: να παίζω uno με την μαμά και τη νονά). Σκεφτήκαμε «τι μας θυμίζει αγάπη;» και κάναμε κολάζ από περιοδικά!

Πραγματοποιήσαμε μια γλωσσική δραστηριότητα. Εντοπίσαμε την φωνούλα «Α» και αναγνωρίσαμε το γράμμα στο διαδραστικό πίνακα. Συζητήσαμε για το τι κάνουμε για να δείξουμε την αγάπη μας στον άλλον και αποφασίσαμε σαν πράξη αγάπης να δημιουργήσουμε κάρτα για το αγαπημένο μας πρόσωπο, στην οποία αντιγράψαμε τη λέξη ‘’Σ’ ΑΓΑΠΩ’’ με κεφαλαία γράμματα. Ακόμα, κατασκευάσαμε δώρα για τους φίλους μας που ανταλλάξαμε μεταξύ μας! Τα παιδιά είχαν την επιλογή να χρησιμοποιήσουν ό,τι υλικό ήθελαν και να κατασκευάσουν ένα δώρο, καλλιεργώντας έτσι την δημιουργική τους σκέψη. Ευφάνταστες ήταν οι ιδέες των παιδιών!

Φτιάξαμε ομαδικά το χωριό της Αγάπης. Τα παιδιά ρωτήθηκαν τι θα έχει αυτό το χωριό και οι απαντήσεις που έδωσαν ήταν πολύ πρωτότυπες! (Σπίτια σε σχήμα καρδιάς, σύννεφο που βρέχει καρδιές, κλπ.)

Κλείνοντας, πραγματοποιήσαμε επίσκεψη στο μουσείο συναισθημάτων. Ήταν μια εκδρομή που άρεσε πολύ στα παιδιά! Το μουσείο πραγματευόταν το «φόβο», ένα συναίσθημα που ήδη είχαμε δουλέψει, οπότε τα παιδιά έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις δράσεις και έμπαιναν στη διαδικασία να συγκρίνουν τις νέες με τις προϋπάρχουσες γνώσεις που έλαβαν στο σχολείο. Τέλος, συνθέσαμε ένα βιβλίο που αναφέρεται σε όλα τα συναισθήματα  που μάθαμε, από την αρχή της έρευνας μέχρι το τέλος, χρησιμοποιώντας τη φαντασία μας!

Παιδιά γεμάτα συναισθήματα

Κατά τη διάρκεια του project «Τα συναισθήματα και ο τρόποι διαχείρισής τους» παρατηρήθηκε ότι τα παιδιά όχι μόνο δεν έχασαν το ενδιαφέρον τους αλλά με τις ιδέες τους μας ώθησαν στην πραγματοποίηση περαιτέρω δραστηριοτήτων από αυτές που είχαν αρχικά οργανωθεί. Μέσα από τις δραστηριότητες που κάναμε εκφράστηκαν μέσω του προφορικού λόγου, της γραπτής έκφρασης, της κίνησης, της μίμησης και της εικαστικής δημιουργίας. Επιπλέον συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν έργα. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι έπαιρναν πρωτοβουλίες, όπως και ότι σε συζητήσεις χρησιμοποιούσαν στοιχειώδη επιχειρήματα και αιτιολογούσαν τις απόψεις τους πάνω σε θέματα που προέκυπταν. Σε αρκετές δράσεις έδωσαν συμβουλές ο ένας στον άλλο, καλλιεργώντας με αυτό τον τρόπο την ενσυναίσθησή τους. Επιπρόσθετα εξάσκησαν δεξιότητες, όπως αυτή της λεκτικής και της μη λεκτικής επικοινωνίας και της λεπτής και αδρής κινητικότητας.

 

 

Post a comment

16 − 12 =

Στον διαδικτυακό τόπο μας χρησιμοποιούμε cookies με σκοπό τη βελτίωση της online εμπειρίας σας.

Privacy Settings saved!
Ρυθμίσεις απορρήτου

Για να διευκολύνουμε τη χρήση του διαδικτυακού μας τόπου, χρησιμοποιούμε «cookies». Τα cookies είναι μικρά αρχεία δεδομένων / κειμένου που αποθηκεύονται στον σκληρό δίσκο του υπολογιστή σας από το πρόγραμμα περιήγησής σας και τα οποία είναι απαραίτητα για τη χρήση του διαδικτυακού μας τόπου.

Χρησιμοποιούμε Session Cookies για να σας προσφέρουμε εξατομικευμένη εμπειρία στην πλοήγηση των συνδρομητικών υπηρεσιών ή του ηλεκτρονικού μας καταστήματος.

Για τη χρήση αυτού του ιστότοπου χρησιμοποιούμε τα παρακάτω cookies που απαιτούνται από τεχνική άποψη
  • wordpress_test_cookie
  • wordpress_logged_in_
  • wordpress_sec

Απορρίψη όλων των υπηρεσιών
Δέχομαι όλες τις υπηρεσίες